ఇది 29వ మేళకర్త రాగము. కటపయాది సంఖ్యలో ఇముడ్చుటకు ఈ రాగమునకు ముందు “ధీర” అను పదము చేర్చబడి “ధీరశంకరాభరణము” అయినది.
ఇది “బాణ” అను 5వ చక్రములోని 5వ రాగము.
ఆరోహణ సరిగమపదనిస.
అవరోహణ సనిదపమగరిస
శృతులు: షడ్జము, చతుశృతి రిషభము, అంతర గాంధారము, శుద్ధమధ్యమము, పంచమము, చతుశృతి దైవతము, కాకలి నిషాదము
లక్షణములు: సంపూర్ణ రాగము. అన్ని స్వరములూ రాగచ్ఛాయాస్వరములు. ససరిరిగగమమ అను జంటలును, పదనిపద, మపగమరి అను దాటువులును ప్రసిద్ధ అలంకారములు. చాలా వ్యాప్తిలోగల రాగము. ఎల్లప్పుడూ పాడదగిన రాగము. శ్లోకములు, పద్యములు పాడవచ్చును. రాగాలాపన విస్తృతముగా చేయుటకు తగిన రాగము. అన్ని రకములైన రచనలు చేయుటకు రచింపబడిన రాగము. చాలా జన్యరాగ సంతతిగల జనకరాగము. సంగీతరత్నాకరమునందు చెప్పబడిన రాగము. హిందుస్తానీ సంగీతములో ఈ రాగమునకు “బిలావల్” అని పేరు. షడ్జము, మధ్యమము, పంచమములలో రచనలు ప్రారంభించబడును. సదపమగరిస అనునది రంజక ప్రయోగము.
రచనలు:
గీతము: గోవిందాచ్యుత - మఠ్యతాళము - పురంధరదాసు
వర్ణము: సామినిన్నే - ఆదితాళము - వీణ కుప్పయ్యర్
కృతి:
స్వరరాగసుధ - ఆదితాళం - త్యాగరాజు
సరోజదళనేత్రి - ఆదితాళం - శ్యామశాస్త్రి
మనసు స్వాధీనమైన - చాపుతాళం - త్యాగరాజు
ఎందుకు పెద్దలవలె - ఆదితాళం - త్యాగరాజు
కీర్తన:
అలరులు కురియగ - ఆదితాళం - అన్నమయ్య
