Monday, 18 May 2026

Characteristics of Hindola Raaga - హిందోళరాగ లక్షణములు

 ఇది 20వ మేళకర్త అయిన నఠభైరవి రాగజన్యము.

ఆరోహణ సగమదనిస.

అవరోహణ స.నిదమగస

శృతులు: షడ్జము, సాధారణ గాంధారము, శుద్ధమధ్యమము, శుద్ధ దైవతము, కైశికి నిషాదము

లక్షణములు: ఔడవ రాగము, ఉపాంగ రాగము. ఆరోహణ అవరోహణములు రెండింటిలోను రిషభ పంచమములు వర్జ్యములు. మధ్యాహ్న సమయమందు గానము చేయుట తగును. మధ్యమము, దైవతము, నిషాదము రాగచ్చాయాస్వరములు.

సమగమ - గమనిద - మదనిస. - స.నిదమగస అనునవి రంజకమైన ప్రయోగములు. కొన్ని ప్రాచీన లక్షణ గ్రంథములలో ఈ రాగము 22వ మేళకర్త ఖరహరప్రియ రాగజన్యముగా చెప్పియున్నందువలన కొందరు సుప్రద్ధ సంగీత విద్వాంసులు చతుశృతి దైవతమును వాడుచున్నారు. సగసమగ - మదనిద - స.నిగ.స. అను దాటువులు, గగమమదదనిని అను జంటలు, స.ని నిద దమ మగ గస అను ప్రత్యాహత గమకాలు ఈ రాగములో ప్రసిద్ధములు.

సంచారము: గమనీద - దనీస. - నిస.మ.గ.స. - నిగ.స.నిద - మదనిసా. - నిదమ - గమనిదమగ - మగసా - .ద.నీ.సా

రచనలు:

కృతులు: సామజవరగమనా - ఆదితాళం - త్యాగరాజు

మనసులోని మర్మమును - ఆదితాళం - త్యాగరాజు

నీరజాక్షి కామాక్షి - రూపకతాళం - దీక్షితార్

కీర్తన: కొండలలో నెలకొన్న - ఆదితాళం - అన్నమయ్య

No comments:

Post a Comment